อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1

ที่ตั้ง :
ตั้งอยู่บริเวณสนามสามเหลี่ยม มุมตะวันตกเฉียงเหนือของสนามหลวง ด้านหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ถนนหน้าพระธาตุ เขตพระนคร กรุงเทพฯ
อายุสมัย :
รัชกาลที่ 6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (สร้าง พ.ศ. 2462 )
ประเภทโบราณสถาน :
อนุสาวรีย์ ยังไม่ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน

ประวัติและความเป็นมา

ครั้งเกิดสงครามโลกครั้งที่ 1 ใน พ.ศ. 2457 อันเป็นสงครามระหว่างฝ่ายมหาอำนาจกลาง ได้แก่ เยอรมนี ออสเตรีย ฮังการี บัลแกเรีย และตุรกี กับฝ่ายสัมพันธมิตร ได้แก่ อังกฤษ ฝรั่งเศส เบลเยียม รัสเซีย และอีกหลายประเทศ มหาสงครามนี้กินเวลายืดเยื้อนานถึง 4 ปี
ประเทศไทยซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ประกาศตนเป็นกลาง แต่ในที่สุดเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2460 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงนำประเทศเข้าสู่สงครามโดยประกาศร่วมรบกับฝ่ายสัมพันธมิตร โปรดเกล้าฯ ให้ส่งกองทูตทหารออกไปทำการติดต่อกับฝ่ายสัมพันธมิตร ณ ทวีปยุโรป ซึ่งมีนายพลตรี พระยาพิไชยชาญฤทธิ์ (ผาด เทพหัสดินทร ณ อยุธยา) เป็นหัวหน้าทูตทหาร คณะทูตทหารได้ออกเดินทางเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2460
ส่วนทหารนั้น รัฐบาลได้ประกาศเรียกพลอาสาสมัคร เพื่อจัดตั้งกองทหารส่งไปในงานพระราชสงคราม เมื่อฝึกหัดเสร็จเรียบร้อย ทหารหาญจำนวน 1,284 นายเดินทางออกจากประเทศไทยเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2461 ถึงเมืองท่ามาร์เซลส์ ประเทศฝรั่งเศสในเดือนสิงหาคม และได้เข้าร่วมสงครามจนสงบศึก ฝ่ายสัมพันธมิตรได้รับชัยชนะ ลงนามในหนังสือสัญญาสันติภาพเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2461 โดยทหารไทยได้ร่วมในการเดินขบวนสวนสนามฉลองชัยชนะท่ามกลางมิตรประเทศทั้งที่ประตูชัย ประเทศฝรั่งเศส กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ และกรุงบรัสเซลล์ ประเทศเบลเยี่ยม
เหล่าทหารอาสาสมัครเดินทางกลับถึงเมืองไทยในวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2462 กองทหารเดินสวนสนามผ่านหน้าพลับพลาถวายความเคารพแด่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนทหารที่เสียชีวิตในราชการสงคราม จำนวน 19 นาย ได้จัดการฌาปนกิจ ณ ทวีปยุโรป แล้วเชิญเฉพาะอัฐิกลับมา ในการนี้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรีย์เป็นที่บรรจุอัฐิ และเป็นอนุสรณ์สถานถึงเหตุการณ์ครั้งนั้นไปพร้อมกัน โดยในวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2462 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีบรรจุอัฐิทหารอาสาที่ฐานอนุสาวรีย์ ทรงวางพวงมาลา กองทหารเดินสวนสนามฝ่านอนุสาวรีย์แสดงความเคารพ และพระราชทานนามเป็นอนุสรณ์ถึงเหตุการณ์ครั้งนั้นว่า อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ทางราชการได้ถือเอาวันที่ 11 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันประกอบพิธีวางพวงมาลา

คุณค่าและความสำคัญ

เป็นถาวรวัตถุที่สร้างเพื่อเป็นที่ระลึกถึงเหตุการณ์ที่ประเทศไทยส่งทหารไปร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 ณ ทวีปยุโรป

รูปแบบทางศิลปะและสถาปัตยกรรม

อนุสาวรีย์ได้รับการออกแบบโดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ตัวอนุสาวรีย์เป็นเจดีย์มีลักษณะแบบศิลปะประยุกต์จากสถาปัตยกรรมแบบศรีวิชัย ซึ่งมีต้นเค้าจากศาสนสถานของชวาภาคกลางที่เรียกว่า จันทิ ตัวอนุสาวรีย์ทำด้วยหินขัดสีขาว ฐานเป็นรูปพานย่อมุม ช่วงกลางอนุสาวรีย์ทั้ง 4 ด้านเจาะลงลึกไปจารึกข้อความด้วยอักษรสีดำ กล่าวถึงเหตุการณ์ที่ไทยเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 และมูลเหตุแห่งการสร้างอนุสาวรีย์แห่งนี้ พร้อมทั้งรายนามทหารหาญผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์
หน้าบันเหนือช่องจารึกประดับลายปูนปั้น ลายช่อดอกไม้ กินรี และตัวเหรา ส่วนยอดของอนุสาวรีย์ทำเป็นรูปเจดีย์ทรงกลมสูง มุมทั้ง 4 ประดับปูนปั้นรูปจำลองของอนุสาวรีย์ เหนือหน้าบันสลักเป็นรูปกงจักร อนุสาวรีย์ตั้งอยู่บนพื้น 3 ชั้น มีการย่อมุมเช่นเดียวกับฐานอนุสาวรีย์ พื้นอนุสาวรีย์ล้อมรอบด้วยเสาหินขัด สูงประมาณ 1.50 เมตร มีโซ่เหล็กสีดำคล้องโดยรอบ เว้นเฉพาะทางขึ้นทั้ง 4 ด้าน ตกแต่งพื้นที่โดยรอบให้ดูร่มรื่นสะอาดตา มีสนามหญ้าและพุ่มไม้ดอกสวยงาม นอกจากนี้ยังทำทางเดินคอนกรีตทอดไปสู่ตัวอนุสาวรีย์ทั้ง 4 ด้าน

ประวัติการอนุรักษ์และซ่อมแซม

  • ไม่พบข้อมูลว่ามีการอนุรักษ์และซ่อมแซม

ยอดของอนุสาวรีย์ทำเป็นรูปเจดีย์ทรงกลมสูง มุมทั้ง 4 ประดับปูนปั้นรูปจำลองของอนุสาวรีย์ เหนือหน้าบันสลักเป็นรูปกงจักร

หน้าบันเหนือช่องจารึกประดับลายปูนปั้น ลายช่อดอกไม้ กินรี และตัวเหรา

อนุสาวรีย์ทำด้วยหินขัดสีขาว ฐานเป็นรูปพานย่อมุม ช่วงกลางอนุสาวรีย์ทั้ง 4 ด้านเจาะลงลึกไปจารึกข้อความด้วยอักษรสีดำ กล่าวถึงเหตุการณ์ที่ไทยเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 และมูลเหตุแห่งการสร้างอนุสาวรีย์แห่งนี้ พร้อมทั้งรายนามทหารหาญผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์

สถานที่ใกล้เคียง

อนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช วงเวียนใหญ่
4.6 (447)
อนุสาวรีย์

อนุสาวรีย์หมู (อนุสาวรีย์สหชาติ)
4.3 (56)
อนุสาวรีย์

พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
4.8 (19)
อนุสาวรีย์

ตําแหน่งที่ตั้ง